شمس الدين محمد بن محمود آملي

138

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

انزروت صمع درختيست در پارس و پوست بر پوست مانند پياز و به چوب او صوفيان جامه شوئى كنند هر چه از آن درخت به شب بر آيد مفيدتر بود و هر چه بروز بر آيد در آفتاب بماند سرخ شود و صمغها به آفتاب سرخ گردد . انبر باريس زرشكست و او را اترار و امبر باريس و امروسيا نيز خوانند بدل او مثل او تخم گلست و ثلث وزن او صندل و او سرد و خشگست در درجه دويم شكم باز بندد و قطع تشنگى كند و اگر بر اورام حاره نهند سود دارد . اجاص الوسياه است و آنسرد و تر است در درجه دويم تليين طبيعت و اطفاء حرارت كند و اگر بطبيخ ورق او غرغره كنند ورم لهات و لثه را سود دارد و قطع سيلان مواد كند و صمغ او قروحرا با هم آرد . انجدان دو نوعست سياه و سفيد سياه او قوىتر باشد . و اشتر غازبيخ انجدان خراسانيست و او گرم و خشگست در درجه سيم از براى وجع مفاصل و ادرار بول و طمث و خنازير و جراحات و بواسير و داء الثعلب نيك باشد و سمومرا دفع كند و اگر او را بر اندام نهند مواد را با خارج جذب كند . باب دوّم در قسم عملى مشتمل بر دو فصل : فصل اوّل در حفظ صحّت بدن : حفظ صحت بدن از اهم اشياء است خصوصا در اين زمان كه طبيبى كه اعتماد بتدبير او توان كرد متعذر است و ملاك امر در حفظ صحت بدن به دو چيز است يكى منع عفونت اخلاط و دويم حفظ رطوبت از تحليل و رعايت اين هر دو در تعديل هفت چيز است .